DE SMAAK VAN VIPASSANĀ

 

 

 

De eerwaarde P.K.K. Mettavihari

 

 

De oorspronkelijke transcripties werden gemaakt in het engels door Marjó Oosterhoff, lay-out en gereed gemaakt voor uitgave door Frits Koster, en uitgegeven door de Buddhavihara Foundation in samenwerking met de Stichting Jonge Boeddhisten Nederland en het Vipassanā Meditatiecentrum aan de Kamerlingh Onnestraat 71 te Groningen. De oorspronkelijke titel was a taste of vipassanā, uitgegeven in juli 1993. Vertaald in 2003 door Rien Loeffen.

Wilt u meer weten over vipassanā meditatie, of wil je weten waar meditatie wordt beoefend, neem dan contact op met:

Stichting Sangha-Metta

Buddhavihara

St.Pieterpoortsteeg 29-1

1012 HM Amsterdam

 

tel. 020-6264984

 

E-mail: gotama@xs4all.nl/~gotama

Website: www.xs4all.nl/~gotama

 

N.B. Simsara[1][1] is een periodiek tijdschrift wat informatie geeft over de verschillende meditatie activiteiten in Nederland. Web-site: http://siminfo@wanadoo.nl

 

Al meer dan dertig jaar verkeren we in Nederland in de gelukkige omstandigheid dat we de zeer eerwaarde P.K.K. Mettavihari onder ons hebben, een meester in de vipassanā meditatie.

Voorwoord

Als leraar van het klassieke boeddhisme heeft hij verschillende sterke punten:

- Mettavihari benadrukt altijd de praktijk boven de theorie. In feite is dit ook nodig in onze (intellectuele) westerse cultuur.

- Leerlingen die alleen maar geïnteresseerd zijn in het verkrijgen van psychische krachten door middel van meditatie zijn automatisch ontmoedigd door zijn lessen die wijzen naar vrijheid en mededogen.

- Er is een natuurlijke weerstand in ons wanneer we werken op het pad van zuivering. Veel leerlingen vinden excuses om dit werk niet te hoeven doen. De eerwaarde Mettavihari is uitmuntend in het geven van de juiste aanmoediging zodat zijn leerlingen de motivatie vinden om door te gaan.

- En als laatste punt wil ik opmerken dat onze leraar in staat is om de leringen zo te vertalen dat ze ons direct aanspreken. Hij doet dit zonder de leringen enig geweld aan te doen. In feite presenteert hij ze ons op een heel eenvoudige en krachtige wijze.

 

Met deze uitmuntende leraar in ons midden is het niet nodig om naar Azië te gaan om meditatie te beoefenen. De retraites onder begeleiding van de eerwaarde Mettavihari trekken veel leerlingen aan in zowel Europa als Amerika en Azië.

We beseffen dat de aanwezigheid van de eerwaarde Mettavihari zal resulteren in een groter wordend gewaarzijn, mededogen en wijsheid in onze cultuur. Als zijn leerlingen zijn we hem hiervoor zeer dankbaar.

 

Henk Barendregt.

Een boeddhistische leraar in het westen
door Frits Koster

Gedurende zijn leven stelde de Boeddha dat het boeddhisme een religie is die beoefend kan worden door iedereen ongeacht kleur, ras of nationaliteit. Na zijn dood heeft het boeddhisme zich geleidelijk verspreid, maar het heeft tot de twintigste eeuw geduurd voordat het de geest van de westerse mens heeft geraakt. Ik wil hier bespreken hoe het boeddhisme zich in Nederland vestigde en hoe het wezenlijke van deze manier van leven opgenomen kan worden in het westen.

Als we terugkijken op de vestiging van het Theravada boeddhisme, dat in Nederland geïntroduceerd werd vanuit Thailand, dan moeten we terug gaan naar het jaar 1973.

In juli van dat jaar werd een Thaise bhikkhu (monnik) genaamd Phra Maha Theerapan Mettavihari gevraagd om voor de Thaise sangha (kloosterorde) naar Nederland te gaan. Het oorspronkelijke verzoek werd gedaan door de Thaise gemeenschap in Nederland. De eerwaarde Mettavihari was nog erg jong, maar toch al een ervaren en geleerde monnik, met een behoorlijke internationale ervaring, toegevoegd aan zijn diepgaande studie op het gebied van Pali teksten en de beoefening van samatha en vipassanā meditatie.

In de maanden na zijn aankomst hier in Nederland moest er een geschikte plaats of tempel voor boeddhistische monniken gevonden worden. Daarom verbleef hij enige tijd in de Thaise ambassade in Den Haag, tot er een Thaise tempel werd ingehuldigd in Waalwijk, een stadje in het zuiden van Nederland, niet ver van de Duitse en Belgische grens. In 1974 kreeg deze tempel de naam Buddharama. De eerwaarde Mettavihari werd benoemd tot abt en ook als leider van de Thaise sangha in Europa. Hij woonde daar met twee andere monniken, de eerwaarde Ariyavamso en de eerwaarde Sumangalo, en voltrok boeddhistische ceremonies en onderwees meditatie en boeddhistische filosofie.

Al snel bleek de tempel te klein voor het grote aantal bezoekers en deelnemers aan de ceremonies. In 1980, met medewerking van de Waalwijkse gemeente en de Thaise ambassade werd het mogelijk gemaakt om een groter en passender onderkomen te vinden in de Loeffstraat, wat omgebouwd werd tot een boeddhistische tempel.

Gedurende de jaren is de eerwaarde Mettavihari zich meer en meer gaan wijden aan het onderricht van vipassanā (inzicht) meditatie aan westerlingen. Zijn werk volgt de traditie van de inmiddels overleden eerwaarde Mahasi Sayadaw, wiens leerling, de eerwaarde U Asabha Mahathera grote bekendheid verwierf als voornaamste leraar in Wat Vivek Asom te Chonburi, Thailand. De eerwaarde Mettavihari was een van zijn eerste leerlingen daar.

Terwijl de Thaise boeddhisten in Nederland meer geïnteresseerd waren in de ceremoniën en de pujas (vieringen), bleken de westerlingen meer aangetrokken door de rijkdom van de boeddhistische meditatie. In deze eerste dagen reisde de eerwaarde Mettavihari veelvuldig door het land om meditatie te onderwijzen. Kleine meditatiegroepen werden opgericht in steden als Amsterdam, Utrecht, Leiden, Groningen en Tilburg, en programma’s voor meditatie bijeenkomsten werden opgesteld onder de leiding van de eerwaarde Mettavihari. Deze beweging heeft een voortdurende groei meegemaakt, en bestaat nu uit vele activiteiten zoals wekelijkse bijeenkomsten, weekend retraites, en meer intensieve (10 - 30 daagse) retraites die regelmatig plaatsvinden op verschillende locaties door het gehele land. Het lijkt erop dat de mogelijkheid om je eigen geest te bestuderen en te onderzoeken erg goed past bij de kritische en analytische structuur van het westerse denken.

De eerwaarde Mettavihari heeft verschillende toegewijde Nederlandse mediterenden opgeleid tot meditatie leraren en in de stad Groningen werd een meditatiecentrum gerealiseerd onder zijn patronage. Oorspronkelijk was dit gevestigd aan de Parallelweg. Na de verwoesting van een groot deel van het gebouw door brand, is het nu verhuisd naar de Kamerlingh Onnestraat 71. Deze nieuwe vestiging werd formeel geopend op 28 februari 1993. Een van zijn eerste leerlingen, Frits (voorheen Jhananando) heeft hier de leiding.

In de zomer van 1982 nam de eerwaarde Mettavihari een belangrijke stap. Om zich beter te kunnen concentreren op meditatieactiviteiten legde hij zijn positie als abt van de Buddharama tempel naast zich neer, en kort daarna vestigde hij een nieuw centrum aan de Prinsengracht in het hart van Amsterdam. Vanwege de groter wordende interesse in meditatie en de groeiende Thaise gemeenschap in Amsterdam vond hij het nodig om te verhuizen naar een grotere huisvesting in de St.Pieterspoortsteeg 29-1. Dit centrum werd Buddhavihara genoemd en werd geropend onder patronage van de inmiddels overleden Somdet Phra Buddhacarn, abt van Wat Mahadhatu te Bangkok.

De laatste ontwikkelingen zijn de volgende: Ook dit centrum werd te klein om het stijgende aantal bezoekers te kunnen ontvangen. Daarom kocht de Buddhavihara stichting een grote boerderij op een prachtig stukje land in Den Ilp, een klein dorpje ten noorden van Amsterdam. De eerwaarde Mettavihari die in 1987 was geëerd met de titel (en rang) van Phra Khru Kraisavilesa Mettavihari (hij die de Dhamma onderwijst als een leeuw), woonde hier met zijn leerling de eerwaarde Kirano, evenals Jhananando een Nederlandse boeddhistische monnik.

Het voormalige centrum in de St. Pieterspoortsteeg is nog steeds in gebruik als tempel en meditatiecentrum, en wordt gerund door Joke Hermsen (Jotika), die als boeddhistische non 8 leefregels onderhoudt, en in de Buddhavihara woont en werkt.

 

Hier neem ik bij de vertaling het verhaal even over omdat hier uitgeweid wordt over de boerderij in Den Ilp. Buddhavihara is intussen verhuisd naar de papaverweg in Amsterdam-noord. Zowel Jhananando als Kirano zijn inmiddels uitgetreden als monnik. Jhananando, nu Frits Koster, woont en werkt in Groningen, en organiseert nog veelvuldig retraites en weekenden en is nog steeds verbonden met het meditatiecentrum aan de Kamerlingh Onnestraat in Groningen. Kirano woont in Amsterdam en is nog vaak te vinden in de Buddhavihara aan de papaverweg.

Nog altijd komen veel mensen naar de nieuwe Buddhavihara om Mettavihari te bezoeken of om belangrijke boeddhistische feesten zoals Wesak, Songkran en Loy Kratong te vieren. Op dit moment, we schrijven 2003, worden nog veel retraites georganiseerd onder leiding van de eerwaarde Mettavihari in het ITC te Naarden, waarbij Jotika de organisatie in handen heeft.

 

De introductie eindigt met:

Het is opmerkelijk om te zien hoe zowel westerlingen als oosterse mensen samen gevoed kunnen worden in hun geloof en beoefening van het boeddhisme. Dankzij het werk van de eerwaarde Mettavihari, geholpen door de vele Thaise, Chinese en Nederlandse volgelingen, kunnen we zeggen dat het Theravada boeddhisme een veilige bodem heeft gevonden in het westen.